صفدر صانعى
402
نسخه شفا ( گل و گياه ) ( فارسى )
محل رويش اين گياه در بعضى از نواحى شمال غربى ايران مانند ميشوداغ يافت مىگردد . باباآدم ، به عربى آراقيطون ناميده مىشود « 1 » ريشه باباآدم اينولين ، ماده چرب به مقدار كم ، كربنات نيترات ، رزينهاى مختلف و يك گلوكزيد به نام لاپين « 2 » يا لاپوزيد « 3 » است . ماده اخير در سال 1888 توسط دانشمندان از گياه استخراج گرديد . از ريشه خشكيده گياه در مجاورت هوا ، معادل 50 تا 70 درصد اينولين توسط J - Krontz در سال 1931 به دست آمد . برگ باباآدم داراى اكسيدازهاى فعال و دانهاش علاوه بر گلوكزيد مذكور ، داراى 18 درصد روغن زرد ، رنگ خشكشونده با طعم تلخ ، مركب از 58 درصد اسيد لينوئيك و 10 درصد اسيد اولئيك است . الشوكه المبركه تركيب شيميايى : طعم تلخ اعضاى هوايى اين گياه مربوط به مادهاى به نام كنىسين « 4 » است كه توسط Nativel در سال 1842 كشف گرديد . اين ماده كه اثر تببر دارد ، بعدا توسط Lsocia به حالت مبتلور از برگهاى جوان گياه به دست آمد . تمام قسمتهاى گياه داراى املاح پتاسيم ، منيزيوم ، كلسيوم ، به مقدار جزيى اسانس ، رزين ، صمغ ، موسيلاژ ، تانن قندهاى مختلف و فيتوسترين است كنىسين ، به فرمول C 42 H 56 O 10 و داراى طعمى تلخ است . به صورت بلورىهاى سوزنى شكل ، شفاف و بىرنگ متبلور مىگردد . در آب به مقادير كم ولى در الكل ، اتر و قليائيات به مقادير زياد حل مىشود . اسيد سولفوريك آن را در خود حل مىكند و رنگ قرمز ايجاد مىنمايد ولى با افزودن مقدارى آب ، به رنگ بنفش درمىآيد و اگر آمونياك افزوده شود زرد رنگ مىگردد . در اسيد كلريدريك رنگ سبز ايجاد مىكند . كنىسين ، داراى اثر تب رقوى است ولى چون حتى مصرف مقادير كم آن ايجاد قى و ناراحتى مىكند از اين جهت استفاده از آن متروك گرديده است . اثر تببر كينىسين بيشتر از ساليسين تشخيص داده شده است .
--> ( 1 ) - Astium Lappa ( 2 ) - Lappine ( 3 ) - Lappine ( 4 ) - Cnicine